Strona główna   Kontakt    Dojazd   Mapa strony        

 

Archiwum Państwowe w Warszawie Oddział w Otwocku

Adres: ul. Górna 7
05-400 Otwock
Kierownik: Teresa Walczak 
Telefon: 0048 (22) 779-38-71
e-mail: apw.otwock@warszawa.ap.gov.pl
Pracownia naukowa: od poniedziałku do piątku w godz. 9.00 - 15.00
Przyjęcia klientów: od poniedziałku do piątku w godz. 9.00 - 15.00




Budynek archiwum, które zostało powołane w 1954 r., jest położony w centrum miasta przy ul. Górnej 7, kilkadziesiąt metrów od siedziby Starostwa. Otwock ma bardzo szybkie i łatwe połączenie z Warszawą, od centrum której dzieli go około 50 minut jazdy autobusem lub pociągiem, odległość od przystanków wynosi około 5 minut. Mamy bardzo ładną pracownię naukową, do której serdecznie zapraszamy wszystkich pragnących skorzystać z naszego zasobu.

Historia oddziału


Oddział otwocki archiwum powołany został 10 listopada 1954 r. jako Powiatowe Archiwum Państwowe wchodzące w skład Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Warszawie. Terytorialny zasięg objął powiaty: garwoliński, mińsko-mazowiecki, otwocki, od 1956 nowo utworzony powiat rycki. Pierwszy okres działalności był bardzo trudny, gdyż archiwum nie dysponowało jakimkolwiek lokalem. Początkowo biuro kierownika mieściło się w jednym pokoju w budynku Miejskiej Rady Narodowej, archiwum nie miało żadnego magazynu, a zatem nie miało możliwości przejmowania akt.
W roku 1956 uzyskało pierwszy budynek murowany przy ul. Górnej 7. Była to stajnia rozlewni piwa browaru Haberbusch i Schile, posesja w okresie II wojny światowej przejęta przez Niemców w Komisaryczny Zarząd Nieruchomości, jako że posiadłość znajdowała się na terenie getta otwockiego. W pierwszym etapie działalności archiwum zajęło się gromadzeniem akt gmin, miast, stanu cywilnego i różnych związków i organizacji, które już zakończyły swoją działalność. Ponieważ magazyny bardzo szybko się zapełniły, w 1969 r. został opracowany wespół z władzami miejskimi Otwocka program rozwoju Archiwum. W konsekwencji Archiwum uzyskało drugi budynek wchodzący w skład w/w posiadłości i w roku 1978 przystąpiło do remontu, rozbudowy i modernizacji byłej rozlewni piwa.
W chwili obecnej powierzchnia magazynowa wynosi 780 m kw., gdzie przechowywane są akta własne oddziału oraz Archiwum Państwowego m. st. Warszawy.

Wraz z likwidacją powiatów, zlikwidowane zostało także archiwum powiatowe, w 1976 r. nastąpiły zmiany organizacyjne i terytorialne. Archiwum otrzymało nazwę Archiwum Państwowe m. st. w Warszawie, Oddział w Otwocku. Obszar działania uległ istotnej zmianie i tak przejęliśmy od Oddziału w Nowym Dworze Mazowieckim część powiatu wołomińskiego wchodzącą do województwa stołecznego warszawskiego, a oddaliśmy do Archiwum Państwowego w Siedlcach tereny byłego powiatu mazowieckiego, garwolińskiego, otwockiego i ryckiego, które znalazły się w województwie siedleckim, a część powiatu ryckiego przejęło Archiwum Państwowe w Lublinie. Teren działania ograniczył się do części powiatu otwockiego, mińsko-mazowieckiego i wołomińskiego, tych które weszły w skład województwa stołecznego warszawskiego.

Zasób oddziału


Zasób oddziału składa się z 483 zespołów archiwalnych, 141446 j.a., to jest 839,37 mb (stan na koniec grudnia 2006 r.) wytworzonych w XIX-XX wieku na obszarze do 1975 r. powiatu mińsko-mazowieckiego, garwolińskiego, otwockiego i ryckiego. Po roku 1975 z obecnego terenu działania. W szczególności zasób archiwum tworzą:
  • akta administracji ogólnej i specjalnej państwowej i samorządowej
  • akta sądowe i instytucji wymiaru sprawiedliwości
  • akta stanu cywilnego
  • akta instytucji i organizacji społecznych i zawodowych
  • akta przedsiębiorstw
  • dokumentacja techniczna
  • zbiory i kolekcje

P
od względem zawartości źródłowej jednymi z bogatszych i cenniejszych materiałów są akta urzędów administracji ogólnej i specjalnej od szczebla gromadzkiego do powiatowego. Najczęściej wykorzystywany i najbogatszy materiał znajduje się w Aktach miasta Otwocka 1916-1950. Akta nie były brakowane i nie uległy też prawie żadnemu zniszczeniu w czasie II wojny światowej, zachowała się (niekompletnie) także dokumentacja techniczna budynków wybudowanych w okresie międzywojennym w Otwocku, często są to projekty bardzo znanych architektów. Znajdują się także akta urzędów z okresu zaboru rosyjskiego.
Oddział posiada bogate zbiory akt sądowych i instytucji, które stanowią istotne źródło do historii społecznej i gospodarczej, są to materiały mało wykorzystane przez badaczy. Akta hipoteczne posiadamy z Garwolina, Mińska Mazowieckiego i Otwocka z okresu XIX wieku do 1947 r., natomiast notarialne od 1810 do 1964 r.
Akta stanu cywilnego wyznania rzymsko-katolickiego, ewangelicko-augsburskiego, wyznań niechrześcijańskich z lat 1910-1990, zachowane prawie kompletnie za wyjątkiem wyznań niechrześcijańskich, które w większości zostały wywiezione przez Niemców w okresie okupacji.
W aktach przedsiębiorstw w zespole Fabryka Urządzeń Dźwigowych w Mińsku Mazowieckim 1880-1960 zachowały się akta Fabryki K. Rudzki i Spółka budującej mosty w latach 1880-1914 przede wszystkim jest to XIX-wieczna dokumentacja techniczna.
W roku 2000 w związku z konkursem przeprowadzanym przez archiwa z okazji "Dni otwartych archiwów" nasz zasób wzbogacił się o podarowane nam przez uczestników konkursu zbiory rodzinne, które zapoczątkowały zbiory ikonograficzne.
Poza wymienionymi powyżej grupami dokumentacji zasób oddziału uzupełniają: akta zakładów i przedsiębiorstw, spółdzielni, szkół, instytucji finansowych i banków.

Uwaga! Poszukując dokumentów mogą Państwo skorzystać z internetowej ogólnopolskiej bazy danych zespołów archiwalnych SEZAM.

Aktualny zasięg działania Oddziału w Otwocku to miasta: Józefów, Kobyłka, Marki, Otwock, Sulejówek, Halinów, Ząbki, Zielonka oraz gminy: Celestynów, Halinów, Karczew, Radzymin, Wołomin.